Okrąglak (Poznań)
Wstęp
Okrąglak to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków w Poznaniu, stanowiący symbol modernizmu w architekturze tego miasta. Zlokalizowany w samym sercu Poznania przy ul. Mielżyńskiego, w pobliżu rogu ul. 27 Grudnia, Okrąglak wyróżnia się swoją unikalną formą i historią. Zbudowany w latach 1948–1954 według projektu Marka Leykama, przez wiele lat pełnił funkcję domu towarowego, a obecnie jest obiektem biurowo-usługowym. W artykule przyjrzymy się bliżej architekturze Okrąglaka, jego historii oraz znaczeniu dla miasta.
Architektura Okrąglaka
Okrąglak to dziewięciopiętrowy budynek o cylindrycznym kształcie, który przyciąga uwagę swoją nowoczesną formą. Jego wysokość wynosi 45 metrów, a powierzchnia użytkowa sięga 5,9 tys. m². Centralnym elementem budynku jest klatka schodowa o średnicy 5 metrów, która prowadzi przez wszystkie kondygnacje. Dzięki zastosowaniu prefabrykatów w konstrukcji nośnej, Okrąglak stał się pierwszym takim budynkiem w Poznaniu. Żebrowanie ścian zewnętrznych i stropów to innowacyjne rozwiązanie architektoniczne, które podkreśla nowoczesny charakter budynku.
Na dachu Okrąglaka znajduje się taras widokowy otoczony balustradą, z którego rozpościera się malowniczy widok na centrum Poznania. Budynek został zaprojektowany zgodnie z postulatami modernizmu, co czyni go jednym z istotnych przykładów tej stylistyki w Polsce. Co więcej, Okrąglak był również pionierem w zakresie zastosowania nowoczesnych materiałów budowlanych oraz technologii prefabrykacji, co miało wpływ na dalszy rozwój architektury w kraju.
Historia Okrąglaka
Budowa Okrąglaka rozpoczęła się w 1948 roku na miejscu zniszczonego podczas II wojny światowej Banku Cukrownictwa. Otwarcie domu towarowego miało miejsce 3 lutego 1955 roku i od początku wzbudzało kontrowersje ze względu na swoje nowoczesne podejście do architektury, które kontrastowało z dominującymi wówczas stylami socrealistycznymi.
W 1960 roku Okrąglak został włączony do Poznańskiego Zjednoczenia Przedsiębiorstw Handlowych i przez wiele lat pełnił funkcję ważnego punktu handlowego w mieście. W latach 1977–1979 do istniejącej klatki schodowej dobudowano windę oraz ewakuacyjną klatkę schodową, co znacznie poprawiło komfort użytkowania budynku. W tym czasie zamontowano także zbiornik na wodę o pojemności 100 m³ w podziemiach budynku.
W kolejnych latach Okrąglak przeszedł różne zmiany właścicielskie oraz adaptacyjne. W 1998 roku przeszedł na własność polsko-belgijskiej spółki DTC, która próbowała uniemożliwić wpisanie budynku do rejestru zabytków. Mimo tego, w 2003 roku Okrąglak został wpisany na listę zabytków ze względu na swoje znaczenie historyczne i architektoniczne.
Remont i przekształcenie
Do początku 2009 roku w Okrąglaku mieściły się pojedyncze sklepy i punkty usługowe. Jednak zmiany rynkowe oraz potrzeba dostosowania budynku do współczesnych standardów skłoniły właścicieli do przeprowadzenia gruntownego remontu. W latach 2011–2012 Okrąglak przeszedł kompleksową modernizację, podczas której przywrócono oryginalną elewację oraz dostosowano wnętrza do potrzeb biurowo-usługowych.
Oficjalne otwarcie po remoncie miało miejsce 24 września 2012 roku i od tego czasu Okrąglak stał się ważnym punktem na mapie biurowej Poznania. Jego modernizacja spotkała się z pozytywnym odbiorem zarówno mieszkańców miasta, jak i specjalistów z zakresu architektury.
Nagrody i wyróżnienia
Okrąglak zdobył uznanie nie tylko jako ważny obiekt architektoniczny, ale również jako przykład udanej rewitalizacji przestrzeni miejskiej. W 2005 roku budynek otrzymał nagrodę Złotego Quadro w konkursie na najlepszy poznański budynek półwiecza 1955–2005. To wyróżnienie potwierdza wysoką jakość architektury oraz znaczenie Okrąglaka jako symbolu nowoczesnego Poznania.
Sąsiedztwo i kontekst urbanistyczny
Okrąglak znajduje się w centrum Poznania, a jego sąsiedztwo tworzy interesującą mozaikę architektoniczną. Po drugiej stronie ulicy Mielżyńskiego można znaleźć zabytkową kamienicę Posener Bauhütte oraz gmach PZU. W pobliżu stoją również inne modernistyczne budynki, takie jak Domar czy Dom Książki, które razem tworzą spójną całość i świadczą o bogatej historii architektury tego regionu.
Zakończenie
Okrąglak to nie tylko przykład nowoczesnej architektury lat pięćdziesiątych XX wieku, ale także symbol dynamicznego rozwoju Poznania po II wojnie światowej. Jego unikalna forma oraz historia przekształcania funkcji sprawiają, że jest on interesującym obiektem zarówno dla mieszkańców miasta, jak i turystów odwiedzających Poznań. Modernizacja Okrąglaka pokazuje, jak można skutecznie dostosować historyczne obiekty do współczesnych potrzeb bez utraty ich wartości architektonicznych i kulturowych. Dzięki temu Okrąglak pozostaje ważnym punktem na mapie Poznania i stanowi inspirację dla przyszłych projektów urbanistycznych.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).