IRINS Deylaman
Wstęp
IRINS Deylaman to irańska lekka fregata rakietowa, która dołączyła do floty Marynarki Wojennej Iranu w 2023 roku. Okręt, noszący numer burtowy 78, jest piątą jednostką w serii fregat typu Mowj, które zostały opracowane na podstawie wcześniejszych projektów z lat 70. XX wieku. Deylaman, zbudowany w stoczni Shahid Tamiji w Bandar-e Anzali, miał za zadanie operować na Morzu Kaspijskim. Niestety, zgodnie z doniesieniami z marca 2026 roku, fregata prawdopodobnie została zatopiona przez izraelskie lotnictwo podczas konfliktu zbrojnego.
Budowa i rozwój projektu
Fregaty typu Mowj stanowią rozwinięcie konstrukcji fregat typu Saam, które były budowane dla Iranu w Wielkiej Brytanii w latach 70. XX wieku. W wyniku długotrwałego procesu budowy, kolejne jednostki różniły się od pierwotnych prototypów oraz między sobą. Okręt Deylaman został zaprojektowany z myślą o nowoczesnych wymaganiach i technologiach, a jego konstrukcja została dostosowana do potrzeb współczesnej marynarki wojennej.
Budowę Deylamana rozpoczęto przy zachowaniu tajemnicy wojskowej, co utrudniało pozyskanie szczegółowych informacji na temat jego konstrukcji. W międzyczasie tragicznie zatonęła fregata Damavand, co skłoniło Irak do kontynuacji budowy nowej jednostki pod tymczasową nazwą Damavand-2. Ostatecznie po zakończeniu prób morskich w październiku 2023 roku okręt przyjął nazwę Deylaman i wszedł do służby 27 listopada 2023 roku.
Konstrukcja i charakterystyka
Deylaman ma długość około 95 metrów i wyporność wynoszącą około 1500 ton. Jego kadłub charakteryzuje się gładkopokładowym wykończeniem oraz lądowiskiem dla śmigłowca na rufie. W porównaniu do wcześniejszych jednostek Mowj, Deylaman został ulepszony pod względem architektury i zastosowanych technologii, co pozwoliło na osiągnięcie lepszych parametrów stealth.
Nadbudowa okrętu została zaprojektowana z lekko nachylonymi ścianami oraz poszerzonym przeszklonym pomostem nawigacyjnym. Zastosowanie kanciastych kominów zlicowanych ze ścianami nadbudowy również miało na celu zmniejszenie wykrywalności okrętu przez radary przeciwnika. Okręt napędzany jest przez cztery silniki wysokoprężne o łącznej mocy 20 122 KM, co pozwala mu osiągnąć prędkość maksymalną do 26 węzłów.
Uzbrojenie i systemy obronne
Deylaman dysponuje nowoczesnym uzbrojeniem, które obejmuje osiem wyrzutni pocisków przeciwokrętowych Ghadir oraz działo uniwersalne Fajr-27 kalibru 76 mm. Uzbrojenie przeciwlotnicze składa się z zestawu Kamand z armatą kal. 30 mm oraz dodatkowymi działkami kal. 23 mm. W kontekście obrony przed okrętami podwodnymi okręt wyposażono w torpedy kalibru 324 mm.
Okręt może także transportować śmigłowiec Agusta-Bell AB 212 oraz drony uderzeniowe Shahin-1, co zwiększa jego możliwości operacyjne na morzu. Istotnym elementem uzbrojenia są także systemy walki elektronicznej oraz radar Cheshm Oghab (Orle Oko), który zapewnia wykrywanie celów powietrznych na znaczne odległości.
Służba i operacje
Po przyjęciu do służby IRINS Deylaman stał się częścią irańskiej Floty Północnej i szybko rozpoczął operacje na Morzu Kaspijskim. W listopadzie 2024 roku uczestniczył w dwudniowych ćwiczeniach AZIREX-2024 wraz z marynarką Azerbejdżanu, co świadczy o jego aktywnej roli w regionalnych operacjach morskich.
Niestety, przyszłość fregaty Deylaman została tragicznie przerwana w marcu 2026 roku, kiedy to według doniesień prasowych został on zatopiony przez izraelskie lotnictwo podczas ataku na Iran. To wydarzenie podkreśla rosnące napięcia w regionie oraz znaczenie nowoczesnych jednostek morskich w kontekście współczesnych konfliktów zbrojnych.
Zakończenie
IRINS Deylaman to przykład nowoczesnej fregaty rakietowej zaprojektowanej z myślą o potrzebach współczesnej marynarki wojennej Iranu. Jego historia budowy, unikalne cechy konstrukcyjne oraz zaawansowane uzbrojenie sprawiają, że był on istotnym elementem irańskiej floty morskiej. Mimo krótkiej służby wojskowej, Deylaman pozostaje symbolem postępu technologicznego i militarnego Iranu na arenie międzynarodowej. Zdarzenie jego zatopienia stanowi przypomnienie o dynamicznych i często nieprzewidywalnych realiach współczesnych konfliktów zbrojnych oraz o roli jaką odgrywa siła morska w strategiach obronnych państw.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).